Ngày 24/9/2025, tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã diễn ra lễ trao bản ký kết tham gia Hiến chương SCO (Space for Climate Observatory – Đài quan sát khí hậu từ không gian).
Ảnh: Lễ trao bản Ký Hiến chương gia nhập SCO tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Bắt nguồn từ sáng kiến của các cơ quan hàng không vũ trụ trên thế giới, được khởi xướng bởi Pháp vào năm 2017 tại hội nghị thượng đỉnh One Planet Summit, SCO có mục tiêu chính là kết hợp dữ liệu vệ tinh với dữ liệu kinh tế-xã hội và dữ liệu tại chỗ để phát triển các công cụ thiết thực, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và người dân địa phương ứng phó với các tác động của biến đổi khí hậu ở cấp độ địa phương. SCO không phải là một cơ quan mới hay một cơ sở hạ tầng vệ tinh mới mà hoạt động như một mạng lưới kết nối các cơ quan không gian, các tổ chức công và các nhà khoa học trên toàn thế giới. SCO tập trung vào việc cung cấp các công cụ và dịch vụ hoạt động để giúp các quốc gia và vùng lãnh thổ thích ứng với những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra, chẳng hạn như lũ lụt, hạn hán, nước biển dâng, và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Đồng thời, SCO cũng thúc đẩy việc truy cập mở và miễn phí vào dữ liệu vệ tinh và các công cụ được phát triển trong khuôn khổ các dự án của mình, tạo ra một mạng lưới hợp tác toàn cầu. Các dự án của SCO bao trùm nhiều lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, bao gồm nông nghiệp và an ninh lương thực (dự án VietSCO-Rice đã thực hiện tại Việt Nam thuộc lĩnh vực này); quản lý tài nguyên nước; quản lý rủi ro thiên tai, giám sát khu vực ven biển…
Việt Nam là một thành viên chính thức tham gia sáng kiến sau khi Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ký kết “Tuyên bố chung thể hiện mối quan tâm về dự án Đài thiên văn theo dõi khí hậu” vào ngày 29/06/2019. Từ năm 2020 đến năm 2022, Việt Nam đã tham gia thực hiện một dự án thuộc sáng kiến SCO là dự án VietSCO. Dự án đã tạo ra bộ sản phẩm gồm 12 loại bản đồ được tính toán từ dữ liệu vệ tinh liên quan đến hoạt động canh tác lúa tại Việt Nam như: Bản đồ lúa theo mùa, bản đồ mức độ ngập lụt, bản đồ lúa phục hồi sau ngập lụt, bản đồ nông lịch, bản đồ tình trạng sinh trưởng lúa, bản đổ biến động diện tích lúa, bản đồ tác động của biến đổi khí hậu tới sản xuất lúa…. Các kết quả của dự án đã được đánh giá cao và chuyển giao cho người dùng.
Tham dự buổi lễ có GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam, ngài Đại sứ Cộng Hòa Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet và đặc biệt là bà Claudie Haigneré, nữ phi hành gia đầu tiên của Pháp và là nguyên Bộ trưởng Bộ nghiên cứu và Công nghệ mới (2002-2004).
Việc ký kết Hiến chương gia nhập SCO cho thấy cam kết mạnh mẽ từ Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong việc tham gia mạng lưới toàn cầu phát triển các ứng dụng của công nghệ vũ trụ ứng phó với Biến đổi khí hậu tại Việt Nam, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới cho các nhà khoa học Việt Nam.
