Sáng ngày 05/12/2025, tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Viện Hàn lâm đã chủ trì buổi tiếp và làm việc với ngài Ito Naoki, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam.
Tham dự buổi làm việc, về phía Viện Hàn lâm có lãnh đạo Ban Hợp tác quốc tế, Ban Kế hoạch – Tài chính, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam; về phía Nhật Bản có các đại diện Đại sứ quán và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA).
Phát biểu tại buổi làm việc, GS.VS. Châu Văn Minh bày tỏ vui mừng đón tiếp Ngài Đại sứ và đoàn công tác đến thăm và làm việc tại Viện Hàn lâm. Trong nhiều năm qua, Nhật Bản luôn là đối tác quan trọng, đồng hành cùng Việt Nam trong nhiều chương trình, dự án khoa học – công nghệ có quy mô lớn, lâu dài và mang lại hiệu quả thiết thực.
Liên quan đến Dự án vệ tinh LOTUSat-1, GS.VS. Châu Văn Minh cho biết đây là dự án trọng điểm trong khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và Nhật Bản, gắn với mục tiêu phóng vệ tinh vào cuối năm 2027 theo thống nhất của Lãnh đạo cấp cao hai nước. Lãnh đạo Viện Hàn lâm trân trọng cảm ơn Chính phủ Nhật Bản, các bộ, ngành và cơ quan chuyên môn đã phối hợp chặt chẽ với phía Việt Nam trong suốt quá trình chuẩn bị, chế tạo và vận chuyển vệ tinh.
GS.VS. Châu Văn Minh cũng chia sẻ những nội dung phía Việt Nam đang triển khai liên quan đến việc gia hạn Dự án, hoàn thiện hồ sơ pháp lý trong nước, cũng như các phương án kỹ thuật cho giai đoạn lưu kho vệ tinh sau khi kết thúc thời hạn bảo hành và công tác chuẩn bị bảo hiểm phóng. Theo GS.VS. Châu Văn Minh, việc có được sự phối hợp và thống nhất sớm từ phía Nhật Bản sẽ là cơ sở quan trọng để bảo đảm tiến độ và chất lượng của toàn bộ Dự án.
Tại buổi làm việc, hai bên đã trao đổi cụ thể về kế hoạch tổ chức Triển lãm khoa học, công nghệ và Công nghiệp vũ trụ dự kiến diễn ra vào tháng 3/2026 với sự hỗ trợ của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI). Dự kiến, sự kiện sẽ được tổ chức trong ba ngày 12-14/3/2026, đồng thời xem xét mở thêm phiên trưng bày vào sáng ngày 15/3/2026 nhằm tạo điều kiện cho đông đảo học sinh, sinh viên và công chúng quan tâm có cơ hội tiếp cận các thành tựu khoa học – công nghệ trong lĩnh vực vũ trụ.
Triển lãm được định hướng là không gian giới thiệu các công nghệ vệ tinh tiên tiến, các giải pháp ứng dụng dữ liệu quan sát Trái đất trong quản lý tài nguyên, môi trường, nông nghiệp và phòng, chống thiên tai. Bên cạnh đó, chương trình dự kiến tổ chức các phiên hội thảo chuyên đề, tọa đàm giữa doanh nghiệp – viện nghiên cứu – cơ quan quản lý nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp vũ trụ giữa hai nước. Quy mô dự kiến khoảng 10-15 gian trưng bày từ phía Nhật Bản và khoảng 5 gian hàng của các đơn vị phía Việt Nam, tập trung giới thiệu các kết quả hợp tác tiêu biểu và tiềm năng hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.
Đại diện phía Nhật Bản, ngài Ito Naoki bày tỏ ấn tượng trước những kết quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ mà Việt Nam đã đạt được trong thời gian gần đây. Ngài Đại sứ cho rằng hợp tác khoa học – công nghệ luôn là một trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương Việt Nam – Nhật Bản.
Đối với Dự án LOTUSat-1, Ngài Ito Naoki cho biết phía Nhật Bản đánh giá cao nỗ lực của phía Việt Nam trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và khung pháp lý cho chương trình vũ trụ quốc gia. Ông khẳng định Đại sứ quán Nhật Bản sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, phối hợp với các cơ quan của Nhật Bản nhằm hỗ trợ quá trình triển khai dự án theo đúng lộ trình.
Về Dự án Nâng cao năng lực sử dụng ảnh viễn thám radar phục vụ phòng, chống thiên tai và biến đổi khí hậu, đại diện phía Nhật Bản cho biết JICA dự kiến sẽ cử đoàn chuyên gia sang làm việc với phía Việt Nam từ tháng 3/2026 để khảo sát thực địa, xác định nhu cầu và xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết. Dự án được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực khai thác dữ liệu radar, tăng cường hiệu quả cảnh báo sớm, giám sát thiên tai và quản lý tài nguyên.
Kết thúc buổi làm việc, hai bên thống nhất tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi thường xuyên, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị chuyên môn, đồng thời thúc đẩy triển khai các nội dung hợp tác đã thống nhất. Cuộc gặp là bước cụ thể hóa quan trọng trong việc triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của mỗi nước.
Một số hình ảnh tại buổi làm việc.
GS.VS. Châu Văn Minh phát biểu tại buổi làm việc
Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki phát biểu tại buổi làm việc
Đại diện phía Nhật Bản phát biểu tại buổi làm việc
TS. Lê Quỳnh Liên, Trưởng Ban Hợp tác quốc tế
PGS.TS. Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam phát biểu tại buổi làm việc
Toàn cảnh buổi làm việc
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm
Minh Đức (Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm KHCNVN).
