Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ xác định và điều khiển tư thế (ADCS) cho vệ tinh nhỏ đã được các kỹ sư và nghiên cứu viên của Trung tâm Vệ tinh Quốc gia (TTVTQG) phát triển thành công, hứa hẹn mở ra nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực chế tạo vệ tinh nhỏ tại Việt Nam.

Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ ADCS cho vệ tinh nhỏ là sản phẩm của đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước “Nghiên cứu, thiết kế và chế tạo hệ thống mô phỏng xác định và điều khiển tư thế (ADCS) vệ tinh quan sát trái đất có độ chính xác cao” thuộc Chương trình Khoa học Công nghệ Vũ trụ do ThS. Vũ Việt Phương làm chủ nhiệm, thực hiện trong thời gian 30 tháng từ năm 2014 tới 2016. Vào ngày 22/08/2016, Đề tài đã có buổi bảo vệ thành công trước Hội đồng Khoa học và Công nghệ cấp Nhà nước.

P2 P1

Chủ nhiệm đề tài báo cáo trước Tổ kiểm tra kỹ thuật và  Hội đồng khoa học và công nghệ cấp Nhà nước

Trong quy trình phát triển một vệ tinh, việc thử nghiệm hoạt động và phần mềm điều khiển trong điều kiện mặt đất gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt đối với phân hệ ADCS. Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ ADCS cho vệ tinh nhỏ được phát triển nhằm mục đích thử nghiệm hoạt động, phần mềm và thuật toán của phân hệ ADCS trên mặt đất trong điều kiện môi trường không gian giả lập. Đây là một hướng nghiên cứu được đánh giá có nhiều thách thức về mặt công nghệ, đặc biệt trong điều kiện mặt bằng công nghệ của nước nhà. Độ mới, mức độ phức tạp đa ngành và chỉ tiêu về độ chính xác cao làm khó ngay cả đối với những quốc gia tiên tiến trên thế giới.

Sau thời gian 30 tháng, nhóm thực hiện đề tài thuộc TTVTQG đã thu nhận được các kết quả rất khả quan. Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm ADCS bao gồm Bộ giả lập trạng thái không trọng lực – không ma sát, Bộ giả lập từ trường Trái đất và Bộ giả lập hướng sáng Mặt trời đã được chế tạo thành công, đạt được những yêu cầu cao về mặt công nghệ như đã đăng ký. Trong đó, sản phẩm “Quy trình cân bằng bộ giả lập môi trường không gian không trọng lượng sử dụng khớp cầu đệm khí” hiện đang được đăng ký sở hữu trí tuệ.

P3

Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ ADCS tại TTVTQG

Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ ADCS được Hội đồng khoa học và công nghệ cấp Nhà nước đánh giá chuyên nghiệp và đạt được những bước tiến đáng kể về công nghệ so với giai đoạn trước (2008-2011) và đạt được các chỉ tiêu kỹ thuật ở mức độ cao trong khu vực và trên thế giới. Nhóm nghiên cứu đã có cách tiếp cận hệ thống, phương pháp thiết kế mở, tích hợp liên ngành và tập trung giải quyết thành công các vấn đề chuyên sâu thử thách về mặt công nghệ như điều khiển điều chỉnh trọng tâm bàn thử nghiệm, điều khiển chỉ hướng trong môi trường đặc biệt.

3

Các thành viên tham gia đề tài

Dự kiến trong thời gian tới, hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ ADCS, sẽ được dùng cho mục đích thử nghiệm vệ tinh cỡ Nano mang tên NanoDragon do TTVTQG đang phát triển. Đồng thời, hệ thống này sẽ được sử dụng cho các mục đích đào tạo chuyên ngành CNVT, nghiên cứu chuyên sâu về xác định và điều khiển tư thế vệ tinh nhỏ.

Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm phân hệ ADCS là niềm tự hào về công nghệ của TTVTQG, tiếp thêm niềm tin, và nhiệt huyết cho cán bộ trên con đường phát triển công nghệ cao của Việt Nam. Thông qua trải nghiệm thực tế trong quá trình thực hiện đề tài, đội ngũ cán bộ nghiên cứu trẻ của TTVTQG được tiếp cận công nghệ hiện đại, hệ thống, xây dựng được tinh thần làm việc nhóm với các công việc phức tạp đa ngành. Đội ngũ cán bộ đã gắn nghiên cứu với thực tế, đang dần trở thành một nhóm nghiên cứu mạnh về xác định và điều khiển tư thế vệ tinh nhỏ nói riêng, cũng như thiết kế và chế tạo vệ tinh nhỏ nói chung.

Hoàng Thế Huynh