Tham dự buổi làm việc, về phía Viện Hàn lâm còn có TS. Lê Quỳnh Liên – Trưởng Ban Đào tạo và Hợp tác quốc tế; TS. Bùi Trọng Tuyên – Trưởng Ban Kế hoạch – Tài chính; GS.TS. Vũ Đình Lãm – Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam; TS. Lê Xuân Huy – Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam; Về phía đoàn đại biểu Nhật Bản có ông Fukuhara Teppei – Tham tán; ông Kobayashi Yosuke – Trưởng đại diện JICA Việt Nam; cùng các cán bộ phụ trách dự án của JICA Việt Nam.
Toàn cảnh buổi làm việc
Mở đầu buổi làm việc, GS. TS. Trần Hồng Thái bày tỏ sự vui mừng khi đón tiếp Ngài Đại sứ Ito Naoki ngay trong dịp kỷ niệm ngày Khoa học và Công nghệ Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5) và kỷ niệm 51 năm thành lập Viện Hàn lâm. Chủ tịch Trần Hồng Thái nhấn mạnh, hợp tác khoa học công nghệ và giáo dục đào tạo giữa Việt Nam và Nhật Bản đã trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Viện Hàn lâm trân trọng sự hỗ trợ hiệu quả của các tổ chức Nhật Bản như JICA, JSPS, JAXA thông qua vai trò cầu nối quan trọng của Đại sứ quán và kết quả hai bên đạt được nhiều thành tựu trải dài trên các lĩnh vực như môi trường, khí tượng thủy văn và đặc biệt là công nghệ vũ trụ.
Ngài Đại sứ Ito Naoki gửi lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới cộng đồng khoa học của Viện Hàn lâm nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5) và kỷ niệm 51 năm thành lập Viện Hàn lâm. Ngài Đại sứ khẳng định, phía Nhật Bản luôn coi trọng các dự án hợp tác với Viện Hàn lâm và cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ để các dự án đi vào thực chất, đóng góp vào sự phát triển chung.
Chủ tịch Trần Hồng Thái và Đại sứ Ito Naoki trao đổi thẳng thắn về các thách thức liên quan đến dự án vệ tinh tại Viện Hàn lâm
Tại buổi làm việc hai bên đã thẳng thắn trao đổi về các thách thức trong dự án vệ tinh LOTUSat-1, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới về ứng dụng dữ liệu không gian. Ngài Đại sứ Ito Naoki đã đưa ra 3 nội dung trọng tâm trong hợp tác vũ trụ gồm: (1) về tiến độ phóng vệ tinh LOTUSat-1, do sự cố thử nghiệm động cơ tầng 2 của tên lửa Epsilon thất bại dẫn đến hoãn lịch phóng. Phía Nhật Bản cam kết hoàn tất thử nghiệm mặt đất vào năm 2026 và dự kiến phóng chính thức vào năm tài chính 2027; (2) về dự án hợp tác kỹ thuật ứng dụng hình ảnh vệ tinh, phía Nhật Bản đã phê duyệt dự án hỗ trợ Việt Nam tăng cường năng lực sử dụng dữ liệu vệ tinh để ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu. Dự kiến triển khai trong 3 năm từ tháng 3/2027, và đoàn khảo sát của JICA sẽ sang Việt Nam vào tháng 6 tới; (3) Hợp tác trong việc tổ chức “Tuần lễ Vũ trụ Việt Nam” với sự phối hợp tổ chức các cơ quan như JAXA và METI.
Liên quan đến vệ tinh LOTUSat-1, GS.TS. Trần Hồng Thái thẳng thắn trao đổi về những khó khăn kỹ thuật đã làm chậm tiến độ trong thời gian qua, đồng thời đề nghị phía Nhật Bản tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các nhà thầu và đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ để đảm bảo phóng vệ tinh LOTUSat-1 theo lịch trình là vào mùa đông năm 2027. Đặc biệt, phía Việt Nam mong muốn đảm bảo chất lượng vệ tinh khi bàn giao theo đúng hợp đồng và không phát sinh thêm chi phí. Ngoài ra, về dữ liệu vệ tinh từ Nhật Bản đã được tích hợp hiệu quả vào hệ thống Vietnam Datacube. Dự kiến đầu tháng 6/2026, Viện Hàn lâm sẽ cùng JICA triển khai chương trình đào tạo năng lực vận hành, khai thác vệ tinh để sẵn sàng cho giai đoạn LOTUSat-1 đi vào hoạt động.
Về định hướng tương lai cho Dự án LOTUSat-2, Chủ tịch Trần Hồng Thái khẳng định, công nghệ hàng không vũ trụ và thiết bị bay tầm thấp là những hướng nghiên cứu chiến lược mà Việt Nam ưu tiên phát triển để ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai. Chủ tịch Trần Hồng Thái mong muốn, các đối tác Nhật Bản, các trường đại học và viện nghiên cứu tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ đào tạo chuyên sâu. Mục tiêu là đưa khoa học công nghệ trở thành động lực phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam, giống như mô hình thành công mà Nhật Bản đã đạt được trong nhiều thập kỷ qua.
Ngài Đại sứ Ito Naoki đánh giá cao tầm nhìn của lãnh đạo Viện Hàn lâm và khẳng định Nhật Bản sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong việc xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh và hạ tầng khoa học công nghệ hiện đại.
Kết thúc buổi làm việc, hai bên thống nhất sẽ giữ liên lạc thường xuyên để cập nhật lộ trình kế hoạch trung hạn về dự án công nghệ vũ trụ của Việt Nam, đảm bảo các nguồn lực ODA được sử dụng hiệu quả và bền vững. Hai bên cùng khẳng định sẽ nỗ lực tháo gỡ mọi rào cản kỹ thuật để hoàn thành dự án Trung tâm Vũ trụ đúng thời hạn, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực công nghệ mới, làm sâu sắc hơn nữa tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Trong khuôn khổ buổi làm việc, Ngài Đại sứ Ito Naoki cùng đoàn đại biểu thăm quan triển lãm Triển lãm giới thiệu sản phẩm, thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026: Dấu ấn Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Ngài Đại sứ Ito Naoki thăm quan tại triển lãm
Chụp ảnh lưu niệm
Minh Tâm
