Bão Matmo đã đổ bộ vào Việt Nam ngày 6/10/2025, hoàn lưu bão gây ra mưa lớn và xảy ra lũ lụt nghiệm trọng ở nhiều tỉnh thành phía Bắc. Để giám sát hiện trạng ngập lụt, các nhà khoa học tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam – Viện Hàn lâm Khoa hoa và Công nghệ Việt Nam đã thu thập dữ liệu ảnh vệ tinh ALOS-2, COSMO-SkyMed, Sentinel-1, Sentinel-2 được cung cấp bởi Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Cơ quan Vũ trụ Ý (ASI) và Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA). Bằng cách trích xuất thông tin từ dữ liệu vệ tinh viễn thám radar (SAR) và quang học này, diện tích ngập lụt đã được xác định vào các ngày 09, 10, 11 và 13/10/2025 ở một số khu vực các tỉnh miền Bắc nước ta. Kết quả cho thấy các khu vực bị ngập lụt nặng nhất làTỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh, và một số khu vực xung quanh Thủ đô Hà Nội.
Hình 1: Bản đồ ngập lụt ngày 09/10/2025 chiết tách từ ảnh vệ tinh Sentinel-2
Một số hình ảnh chi tiết theo dõi ngập lụt tại một số xã thuộc tỉnh Bắc Ninh từ ngày 09 – 13/10/2025 thông qua dữ liệu ảnh SAR và quang học, nhìn vào Hình 2 cho thấy đến ngày 13/10 một số xã như xã Ngọc Thiên, xã Tân Yên, xã Tiên Lục, xã Phúc Hoà vẫn còn hiện tượng ngập nặng kéo dài. Tuy vậy diện tích ngập lụt trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh đến ngày 13/10 đã có phần suy giảm hơn so với các ngày trước đó.
 |
 |
 |
| Sentinel-2, ngày 09/10/2025 | Sentinel-1, ngày 11/10/2025 | Sentinel-1, ngày 13/10/2025 |
Hình 2: Hình ảnh chi tiết các xã, tỉnh Bắc Ninh ngập lụt trong thời gian từ 09-13/10/2025
 |
 |
 |
Hình 3: Hình ảnh ngập lụt một số xã/phường thuộc Hà Nội được chiết tách từ ảnh COSMO-SkyMed
Hình 3 và Hình 4 cho thấy do ảnh hưởng của hoàn lưu bão gây ra mưa, các khu vực ven sông và nội thành như một số xã Đa Phúc, Sóc Sơn, Hồng Sơn, Hương Sơn ở Hà Nội cũng bị tình trạng ngập lụt nghiêm trọng.
Hình 4: Hình ảnh ngập lụt ngày 13/10/2025 một số xã/phường thuộc Hà Nội chiết tách từ ảnh vệ tinh Sentinel-1
Việc sử dụng ảnh SAR cho thấy nếu được sử dụng tốt và tận dụng sự giúp đỡ từ các cơ quan vũ trụ trên thế giới, việc giám sát lũ lụt do các trận bão có thể được thực hiện với tần suất tương đối dày, giúp theo dõi diễn biến lụt, từ đó có các biện pháp ứng cứu kịp thời và hiệu quả.
Với việc phóng vệ tinh radar LOTUSat-1 của Việt Nam có độ phân giải cao (1 m) trong thời gian tới, nguồn dữ liệu sẽ được tăng dầy và chủ động, góp phần nâng cao khả năng cung cấp thông tin, nâng cao hiệu quả khắc phục thiên tai.
Mạnh Hùng, Bảo Nghi (VNSC)
