Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và 50 năm thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, ngày 21/8/2025 Trung tâm Vũ trụ Việt Nam trang trọng tổ chức Lễ gắn biển và Lễ khai trương “Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam” tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Đây là một công trình kiến trúc hiện đại, biểu tượng cho khát vọng chinh phục không gian và là nơi ươm mầm tình yêu cho khoa học cho các thế hệ tương lai Việt Nam.
Tham dự sự kiện có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; GS.VS. Châu Văn Minh – Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; 02 Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: GS.TS. Trần Tuấn Anh và GS.TS. Chu Hoàng Hà; PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam; Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Đồng chí Vũ Xuân Hùng – Trưởng Ban quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Thành phố Hà Nội; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm, cùng toàn thể lãnh đạo và cán bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.
Lễ gắn biển và Lễ Khai trương Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam
Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam không chỉ là một công trình kiến trúc hiện đại, mà còn là kết tinh của trí tuệ, sự sáng tạo và khát vọng vươn tới những vì sao của người Việt. Đây là một không gian trải nghiệm đa dạng về khoa học công nghệ vũ trụ, nơi chúng ta có thể cùng nhau ngược dòng thời gian để tìm hiểu sự kiện khởi nguồn của vũ trụ, cho đến việc khám phá những công nghệ tiên tiến hiện nay.
Công trình Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam được khởi công thực hiện từ tháng 10/2022 có diện tích hơn 1500m2 không gian ngoài trời và hơn 1600m2 không gian trong nhà bao gồm 2 tầng được thiết kế theo phong cách hiện đại, lấy cảm hứng từ sự bao la vô tận của vũ trụ, sử dụng hiệu ứng ánh sáng tinh tế và kỹ thuật mô phỏng tiên tiến để tạo nên không gian sống động. Các mô hình vệ tinh, hành tinh và tên lửa được chế tác tỉ mỉ, bố trí khoa học và chân thực, mang đến trải nghiệm vừa đẹp mắt vừa ấn tượng. Bố cục không gian được sắp xếp theo dòng chảy thời gian – từ quá khứ hình thành của vũ trụ đến các thành tựu hiện tại và tương lai rực rỡ phía trước. Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam chia thành các khu vực chính với các chủ đề độc đáo:
- Không gian ngoài trời: Nơi trưng bày các mô hình hành tinh trong Hệ Mặt Trời và một chiếc đồng hồ Mặt Trời độc đáo.
- Không gian trong nhà: Ở tầng 1 là các mô hình thí nghiệm khoa học cơ bản về ánh sáng, âm thanh, các định luật về hấp dẫn của Newton, cũng như tìm hiểu về các hành tinh, ngôi sao, thiên hà, và đặc biệt là hệ mặt trời; Tầng 2 bao gồm: (1) Khu trưng bày công nghệ vũ trụ với những mô hình vệ tinh LOTUSat-1 và các vệ tinh do Việt Nam phát triển, các mô hình tên lửa của nhiều quốc gia, mô hình khoang tàu Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS. (2) Khu vực ứng dụng công nghệ vũ trụ: Nơi thể hiện những đóng góp của khoa học và công nghệ vũ trụ trong đời sống hàng ngày, từ dự báo thời tiết cho đến các ứng dụng thông tin liên lạc và định vị toàn cầu.
- Tháp Thiên văn: Một điểm nhấn đặc biệt với kính thiên văn quang học phản xạ hiện đại đường kính 500 mm, giúp chúng ta có thể quan sát bầu trời một cách rõ nét.
- Nhà chiếu hình vũ trụ dạng vòm đường kính 12 m, sức chứa 100 người với hiệu ứng hình ảnh âm thanh sống động.
Bên cạnh đó, Bảo tàng còn thể hiện mối liên kết sâu sắc giữa văn hóa lịch sử Việt Nam với không gian vũ trụ thông qua những bản đồ sao cổ Việt Nam, màn hình tương tác mô phỏng mặt trống đồng, biểu tượng cho thế giới quan của người Việt với hình ảnh Mặt Trời ở trung tâm và những truyền thuyết gắn với văn hóa Việt như chú Cuội cung trăng, Ngưu Lang-Chức Nữ, những nỗ lực của các thế hệ người Việt thể hiện khát vọng chinh phục không gian, vũ trụ.
Thăm quan Bảo tàng
Sau khi tham quan Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng thăm cơ sở vật chất của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và trồng cây lưu niệm thể hiện cam kết bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Trồng cây lưu niệm tại Trạm mặt đất vệ tinh LOTUSat-1
Trong khuôn khổ buổi Lễ, Phó Thủ tướng đã gặp gỡ với tập thể cán bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam nhằm lắng nghe ý kiến của cán bộ Trung tâm và thảo luận định hướng phát triển vũ trụ trong tương lai. PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam báo cáo với Phó Thủ tướng về kết quả thực hiện Dự án Trung tâm vũ trụ Việt Nam, đồng thời kiến nghị một số nội dung liên quan liên quan đến việc phát triển sản phẩm chiến lược là vệ tinh tầm thấp “Made in Vietnam”; Xây dựng những hệ thống dữ liệu lớn ứng dụng dữ liệu vệ tinh để thu thập tình hình phát triển kinh tế – xã hội; Xây dựng và ban hành Luật vũ trụ và Chiến lược phát triển vũ trụ đến năm 2045,…
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại buổi gặp gỡ
Chia sẻ tại buổi gặp gỡ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng bày tỏ sự “ấn tượng, khâm phục và tự hào” với những nỗ lực và các kết quả đạt được của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong suốt hơn 10 năm qua, đồng thời đánh giá cao những trải nghiệm đặc sắc, thú vị tại Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam. Những kết quả này đã góp phần khẳng định năng lực nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của Việt Nam trong các lĩnh vực có yêu cầu cao về trình độ và chuyên môn. Để tiếp tục phát huy vai trò của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như: Cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ tại “Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030” và phát triển được sản phẩm chiến lược là vệ tinh quan sát Trái đất tầm thấp “Made in Vietnam”. Trong đó, cần lưu ý các đề án, dự án nghiên cứu khoa học phải bám sát yêu cầu của thực tiễn và có lộ trình khả thi; Chủ động kết nối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; Chú trọng công tác đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ chuyên gia, cán bộ nghiên cứu, các nhà khoa học trẻ, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong lĩnh vực khoa học vũ trụ ở tầm khu vực và quốc tế; Chủ động nâng cấp, đầu tư mới hạ tầng, trang thiết bị theo tiêu chuẩn quốc tế để đáp ứng nhu cầu động nghiên cứu, phát triển công nghệ và sản phẩm vệ tinh trong bối cảnh mới; Đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế; Đẩy mạnh hoạt động truyền thông và giáo dục STEM.
Đặc biệt, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam đã được khai trương phải trở thành không gian học tập, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ; phải trở thành cầu nối giữa khoa học, công nghệ vũ trụ với với đời sống… Trên cơ sở đó, đưa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Trung tâm Vũ trụ Việt Nam trở thành cơ sở nghiên cứu, phát triển công nghệ và chế tạo vệ tinh hàng đầu của Việt Nam, từng bước trở thành đơn vị nghiên cứu hàng đầu trong khu vực và trên thế giới.
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng bày tỏ mong muốn trong thời gian tới Trung tâm Vũ trụ Việt Nam – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục mãnh mẽ, vững bước tự tin thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của đất nước.
Sau lễ khai trương, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam sẽ thông tin trên website chính thức của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại https://vnsc.org.vn về lịch mở cửa phục vụ tham quan thử nghiệm.
Minh Tâm – Thanh Hà
